Prasa XIX wieku plakat
Relacja,  Wywiad

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Prasa XIX wieku”

W dniach 20–21 października 2026 roku w Instytucie Polonistyki i Dziennikarstwa na Uniwersytecie Rzeszowskim odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Prasa XIX wieku jako źródło badań nad kulturą, literaturą i życiem społecznym w warunkach zaborów”. Za organizację wydarzenia odpowiedzialni są: dr hab. prof. UR Jolanta Kowal, dr hab. prof. UR Magdalena Patro-Kucab, dr hab. prof. UR Tadeusz Półchłopek, dr Anna Kupiszewska oraz dr Paulina Podolska.

 

Tematyka konferencji

Konferencja obejmowała zagadnienia nad prasą periodyczną XIX stulecia w kształtowaniu tożsamości narodowej i społecznej. Prelegenci podjęli refleksję nad prasą jako kluczowym źródłem do badań nad kulturą, literaturą oraz codziennym życiem Polaków podczas zaborów. Jak mówi dr Paulina Podolska:

Mamy do czynienia z badaczami bardzo doświadczonymi. Mogliśmy wysłuchać pani prof. Krystyny Maksimowicz z Gdańska, można powiedzieć legendy badań nad szeroko pojętym wiekiem XVIII i XIX, literaturą okolicznościową, a także prasą. Wysłuchaliśmy również bardzo uznanego pana prof. Grzegorza Zająca. Ale będziemy też mogli posłuchać wielu młodych badaczy. W stopniu magistra, czy nawet jeszcze przed uzyskaniem magisterium. Bardzo nas satysfakcjonuje ten przekrój ośrodków, nazwisk oraz stopni.

Przemówienie Grzegorza Zająca na konferencji
Przemówienie dr hab. Grzegorza Zająca,  prof. UJ/fot.archiwum prywatne

Skąd wziął się pomysł na zorganizowanie takiej konferencji?

Pomysł konferencyjny ma swoje podwójne źródło, bliższe i dalsze. To dalsze źródło to znakomita tradycja Zakładu Literatury Staropolskiej i Polskiego Oświecenia, ponieważ badania prasoznawcze prowadził  pan prof. Piotr Żbikowski. Badacz, który współtworzył Uniwersytet Rzeszowski u jego początków. Pan profesor ostatnie lata swojej pracy naukowej, także tej na emeryturze, poświęcił zbieraniu i opisywaniu materiałów prasowych. Te materiały udało nam się po panu profesorze odziedziczyć. Są one w posiadaniu zakładu, a pracownicy tacy jak pani profesor Kowal starają się tę tradycję kontynuować.

Natomiast powodem bezpośrednim jest nasz grant badawczy pod kierunkiem pani profesor Kowal, pani profesor Patro-Kucab, pana profesora Tadeusza Półchłopka, panią dr Annę Kupiszewską i mnie. W ramach tego grantu odbyło się to wydarzenie z którego przygotowujemy monografię naukową poświęconą prasie. – mówi dr Paulina Podolska.

 

Kontynuacja przedsięwzięcia

Organizatorzy mają nadzieję, że takie konferencje oraz wydarzenia związane z prasoznawstwem będą podtrzymywane w kolejnych latach. Jak zaznacza dr Paulina Podolska:

Liczymy na to, że Uniwersytet Rzeszowski stanie się, jeżeli nie stał się jeszcze, punktem znanym z badań prasoznawczych.