Student, murarz, tynkarz, akrobata. Jak zdobyć 10 lat doświadczenia w wieku 20 lat? Absurdów nie brakuje

Masz 20 lat, studiujesz, szukasz pierwszej pracy i wydaje ci się, że wystarczy trochę chęci, zaangażowania i dyspozycyjności? Nic bardziej mylnego. Rynek pracy ma wobec młodych nieco większe oczekiwania. Najlepiej, żeby kandydat miał już kilkuletnie doświadczenie, znał specyfikę branży, potrafił pracować pod presją, był samodzielny, elastyczny i dostępny właściwie przez cały tydzień. A jeśli udało mu się zdobyć te wszystkie umiejętności przed dwudziestką, może wreszcie spróbować swoich sił… na zmywaku. O ile odpowiedzą na twoje CV.

To nie żarty. Wie to ten, kto jako student też szukał pracy. Załóżmy, że dostałeś już odpowiedź na swoje CV w sprawie pracy na zmywaku. Pytają o twoje doświadczenie. I tu leży pies pogrzebany. Nie masz minimum trzech lat doświadczenia? Odpadasz. (Tak, musisz mieć przynajmniej trzy lata udokumentowanego mycia garów – u siebie w domu się nie liczy). 

Oczywiście można zrozumieć doświadczenie w marketingu, zarządzaniu projektami, analizie danych czy kierowaniu zespołem, choć i tak ciężko mieć kilkuletni staż w jednej branży jako student w wieku dwudziestu lat, ale trzy lata udokumentowanego doświadczenia w myciu naczyń? Absurd. 

Studiujesz dziennie? Super! To przyjdziesz do pracy

Nie poddajesz się i w dalszym ciągu przeglądasz ogłoszenia o pracę. W końcu trafiasz na ofertę idealną, spełniasz wszystkie oczekiwania, masz status studenta dziennego, tak jak wymagają… i nagle okazuje się, że masz być dyspozycyjny od poniedziałku do piątku. Jak?! Teoretycznie rozwiązaniem mogłaby być praca na część etatu. W praktyce student nie zawsze ma jednak do dyspozycji nawet cztery czy sześć godzin dziennie pod rząd. Zajęcia potrafią zaczynać się o 10, kończyć o 12, kolejne odbywają się o 15, a ostatnie o 18. Kto zatrudni pracownika, który jednego dnia może przyjść na dwie godziny, drugiego na jedną, a trzeciego na trzy? I jak w takim systemie zarobić na czynsz, rachunki i jedzenie? 

Działa to oczywiście także w drugą stronę. Niejednokrotnie trafiałam na ogłoszenia, gdzie szukano studenta zaocznego, a praca odbywała się przede wszystkim w weekendy. 

Ach, ta stawka studencka…

Do tego dochodzi kwestia wynagrodzenia. W ogłoszeniu wszystko wygląda obiecująco, podczas rozmowy pojawiają się jednak kolejne warunki, a ostateczna stawka zaczyna odbiegać od pierwotnych ustaleń. Zdarzają się również propozycje pracy bez umowy. A kiedy kandydat nie chce pracować za stawkę, która nie pozwala mu nawet na spokojne pokrycie podstawowych wydatków, słyszy, że przecież jest młody, dopiero zaczyna i powinien się cieszyć, że w ogóle dostał szansę. 

Chcemy pracować i się rozwijać – ale na uczciwych zasadach

Problem polega na tym, że młodzi ludzie niekoniecznie oczekują od pierwszej pracy kokosów. Chcą jednak uczciwego wynagrodzenia, jasnych zasad zatrudnienia i możliwości pogodzenia obowiązków zawodowych z nauką. Nie każdy student może pozwolić sobie na pracę po kilkanaście godzin dziennie. Nie każdy ma też finansowe wsparcie rodziny, które pozwoli mu spokojnie przejść przez kilka lat studiów.

Trudno wymagać od młodych samodzielności finansowej, jednocześnie oferując im warunki, które tę samodzielność skutecznie uniemożliwiają. A przecież doświadczenie samo się nie zdobędzie. Ktoś musi dać młodym szansę, zanim zacznie wymagać od nich kolejnych lat pracy lub żeby uniknąć całkowitego zaskoczenia – masz 30 lat i nigdy nie pracowałeś? Oczywiście to już dosyć skrajne przypadki, ale i takie się zdarzają. 

Młodzi chcą pracować – ale na uczciwych zasadach. Oczywiście nie każdy pracodawca ma takie oczekiwania, a znalezienie pracy podczas studiów nie jest niemożliwe. Nie chodzi też o to, by młodym ludziom oferować stanowiska bez żadnych wymagań. Problem zaczyna się wtedy, gdy od osoby stawiającej pierwsze kroki na rynku pracy oczekuje się doświadczenia, pełnej dyspozycyjności i gotowości do zaakceptowania warunków, na które trudno byłoby przystać nawet komuś z wieloletnim stażem. 

Może więc zamiast pytać, dlaczego młodzi nie chcą pracować, warto zastanowić się, czy rynek pracy rzeczywiście daje im warunki, w których mogą zacząć. Bo 10 lat doświadczenia w wieku 20 lat to oczywiście żart. Szkoda tylko, że wymagania niektórych ofert wcale nie są dużo bardziej realistyczne.